Skip to: site menu | section menu | main content

ΚΕΝΤΡΟ ΜΑΘΗΣΗΣ

ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗΣ

 

 

 


5/3/2012

                Τι περιμένουν οι εκπαιδευτικοί από τους μαθητές τους  

 

        Σύμφωνα με έρευνα των αμερικανών ψυχολόγων  Rosental  και Jacobson οι προσδοκίες των εκπαιδευτικών σχετικά με την επίδοση και την απόδοση των μαθητών λειτουργούν ως πρόβλεψη, ως προφητεία, η οποία αυτοεκπληρώνεται και με τη σειρά της επιδρά στη συμπεριφορά των εκπαιδευτικών με τέτοιο τρόπο ώστε να μεγαλώνει η πιθανότητα επαλήθευσης των προσδοκιών τους.  Με λίγα λόγια μαθητές για τους οποίους οι εκπαιδευτικοί προσδοκούν πρόοδο στις επιδόσεις τους, έχει αποδειχθεί πειραματικά ότι υπερέχουν έναντι των συμμαθητών τους.

        Σημαντικοί παράγοντες που ευνοούν το αποτέλεσμα αυτό είναι : η ενίσχυση και ο χρόνος που δίνεται στους μαθητές για τις πράξεις τους ή για τις απαντήσεις τους, όπως επίσης και η πίστη του εκπαιδευτικού  στις ικανότητες των μαθητών του. Επιπλέον ρόλο παίζει η επιτυχής επικοινωνία μεταξύ εκπαιδευτικών  και μαθητών, ο τόνος της φωνής, ακόμα και οι μορφασμοί .

        Τα αποτελέσματα της έρευνας προκάλεσαν την προσοχή όχι μόνον της εκπαιδευτικής κοινότητας αλλά και της κοινωνίας γενικότερα. Η επανάληψη της έρευνας όμως επιβεβαίωνε και άλλοτε δεν επιβεβαίωνε τα αποτελέσματα της αρχικής έρευνας. Πάντως ένα είναι βέβαιο ,σύμφωνα με τους Brophy και Good , ότι οι «καλοί» μαθητές εισπράττουν ημερησίως από τους εκπαιδευτικούς τους περισσότερες αμοιβές και λιγότερες επικρίσεις για το λόγο ότι αυτοί δίνουν περισσότερες ορθές απαντήσεις από ό,τι λανθασμένες. Αλλά και στην περίπτωση των λανθασμένων απαντήσεων δέχονται λιγότερες κριτικές από τους εκπαιδευτικούς  σε αντίθεση με τους «αδύνατους» μαθητές, οι οποίοι και λιγότερες ευκαιρίες έχουν  για να επαινεθούν  και περισσότερο επικρίνονται επειδή απαντούν λανθασμένα. Επιπλέον έχει διαπιστωθεί ότι οι εκπαιδευτικοί είναι πιο ανεκτικοί με τους «καλούς» μαθητές, όταν δίνουν λανθασμένες απαντήσεις παρά με τους «κακούς», αφού οι τελευταίοι:

  • Επαινούνται λιγότερο για τις ορθές απαντήσεις τους και επικρίνονται περισσότερο για τις λανθασμένες σε σχέση με τους «καλούς» μαθητές.
  • Υποβοηθούνται λιγότερο στην περίπτωση δυσκολιών στη μάθηση.
  • Αγνοούνται περισσότερο για τις ορθές αλλά και για τις λανθασμένες απαντήσεις τους σε σχέση με τους «καλούς» μαθητές.

Πέρα από οποιαδήποτε αποτελέσματα ερευνών  οι προσδοκίες των εκπαιδευτικών είναι ένα αναμφισβήτητο γεγονός. Το ερώτημα όμως που προκύπτει είναι πώς δημιουργούνται οι προσδοκίες. Στο χώρο του σχολείου οι προσδοκίες αποτελούν συμπεράσματα ή κρίσεις που  βγάζει ο δάσκαλος για την παροντική ή μελλοντική επίδοση και γενικότερη συμπεριφορά είτε  από  τα αποτελέσματα των μαθητών  από τα διάφορα tests επίδοσης  είτε από την ενημέρωση που λαμβάνει από τους προηγούμενους δασκάλους ή τους γονείς, είτε  μέσω της δικής του προσωπικής αντίληψης. Ακόμη και το  φύλο,  η ενδυμασία, η γλωσσική συμπεριφορά , η θέση του σώματος  φαίνεται να παίζουν κάποιο ρόλο στη δημιουργία των προσδοκιών των εκπαιδευτικών. Eπίσης , έχει αποδειχθεί ότι οι εκπαιδευτικοί αποδίδουν τις επιδόσεις των μαθητών κατά 50% στις ικανότητες και στη νοημοσύνη και κατά 30% στην προσπάθεια που καταβάλλουν.

   Προσδοκίες όμως δημιουργούνται και στους μαθητές για τους εκπαιδευτικούς τους μέσω της εσωτερίκευσης από τους μαθητές των προσδοκιών των εκπαιδευτικών. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται «αυτοεκπληρούμενη προσδοκία» ή «αποτέλεσμα του Πυγμαλίωνα» και δεν αφορά μόνο την επίδοση του μαθητή αλλά και την κοινωνική αναγνώρισή του, την προβληματική συμπεριφορά του στο σχολείο, τη δημιουργία απογοήτευσής του που φτάνει ως την απόρριψη. Πιο συγκεκριμένα, ο μαθητής που θα χαρακτηριστεί «ως ταραξίας» ή «προβληματικό παιδί της τάξης» κινδυνεύει να καταστεί πράγματι «προβληματικός» αφού λειτουργεί σύμφωνα με το χαρακτηρισμό που του έχει επιβάλει το σχολείο, όπως και ο μαθητής με υψηλή απόδοση  που έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη του εκπαιδευτικού του δίνοντας τη δυνατότητα για τη δημιουργία θετικών προσδοκιών.

   Ολοκληρώνοντας μπορούμε να πούμε ότι:

-Οι μαθητές έχουν καλύτερα αποτελέσματα όταν οι εργασίες που δίνονται από τον εκπαιδευτικό δεν είναι ούτε πολύ εύκολες ούτε πολύ δύσκολες.

-Είναι  αναγκαίο ο εκπαιδευτικός να είναι πολύ προσεκτικός  και να λαμβάνει υπόψη του το πνευματικό και μαθησιακό επίπεδο των μαθητών της τάξης του. Σε αντίθετη περίπτωση  είναι δυνατόν ή να φοβηθούν οι μαθητές την αποτυχία σε περίπτωση δύσκολης εργασίας ή να τη θεωρήσουν πολύ εύκολη και να καταλήξουν στην αδιαφορία αν η εργασία είναι εύκολη.

Οπωσδήποτε οι εργασίες μέσης δυσκολίας, προσαρμοσμένες στο πνευματικό επίπεδο των μαθητών ευνοούν την παρακίνηση για μάθηση.

-Πρέπει να λαμβάνονται υπόψη η ιδιαιτερότητα και γενικότερα  τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της προσωπικότητας του κάθε μαθητή  και να επιλέγονται θετικές προσδοκίες.

-Η μείωση του ανταγωνιστικού κλίματος της τάξης και οι συνθήκες εξασφάλισης επιτυχιών  των μαθητών ενισχύουν την απόδοσή τους.

   Γενικότερα, ο εκπαιδευτικός πρέπει να είναι ικανός αφενός να ελέγχει τη συμπεριφορά του προκειμένου να αποφεύγει ενέργειες που μπορεί  να επιδράσουν αρνητικά στην ψυχοπνευματική ανάπτυξη των μαθητών και αφετέρου  να αναζητά διαρκώς μέτρα για την καλύτερη πνευματική ανάπτυξή τους.

 

 

Βιβλιογραφία

 

1.Γκότοβος Ε.Α : «Παιδαγωγική αλληλεπίδραση» Αθήνα, 1985

2.Μπασέτας ,Κ «Οι προσδοκίες των δασκάλων και οι επιδράσεις τους στους μαθητές τους» Αθήνα 1999

3.Παπαδόπουλος,Μ «Παιδαγωγική σχέση και σχολική αποτυχία» στο περιοδικό Σύγχρονη Εκπαίδευση,Σεπτ.-Οκτ. 1988

 

 


29/2/2012

 

 

Συχνά με ρωτούν για την οικονομική κρίση και την κρίση της οικογένειας και πάντα μα πάντα απαντώ το ίδιο.
Η οικονομική κρίση είναι θέμα των οικονομολόγων. Η κρίση οικογένειας είναι δικό μου θέμα. Η οικονομική και κοινωνική κατάσταση μιας χώρας επηρεάζει την αυτοεικόνα μας, τη σχέση με το σύζυγο και με τα παιδιά μας.
Κάποτε, η οικογένεια ήταν θέμα θεσμών. Υπήρχε ιεραρχία. Ο πατέρας, η μητέρα, τα παιδιά και οι προηγούμενες γενιές κάπου εκεί κοντά. Αυτή ήταν η αγροτική οικογένεια.
Μετά, περάσαμε στην αστική οικογένεια. Όπου, οι θεσμοί-οι δομές κλονίστηκαν. Και στην πορεία ήρθαν τα συναισθήματα στην επιφάνεια.
Κάποτε, η καλή οικογένεια ήταν αυτή που κουκούλωνε τα προβλήματα. Τώρα η καλή και λειτουργική οικογένεια είναι αυτή που ξεκουκουλώνει τα προβλήματα.
Συνεπώς, επαναδιαπραγματευόμαστε όλοι τις ηθικές αξίες και αρχές που μας κληροδότησαν…και προβληματιζόμαστε για αυτές που εμείς θα κληροδοτήσουμε στα παιδιά μας.

Ας αρχίσουμε με την πιο βασική αξία που έχουμε. Τον ΣΕΒΑΣΜΟ.

Γράψτε μου όταν λέω αυτή τη λέξη τι σας έρχεται στο μυαλό σας.

..............................................................................................................................

Μετά από αρκετές αξίες θα καταλήξουμε πάλι σε μια θεμελιώδη αρχή –αξία για την ελληνική οικογένεια > την ΧΑΡΑ.

Σεβασμός:
Σημαίνει συμπεριφέρομαι έχοντας υπόψη μου ότι δεν είμαι μόνος.
Για να διδάξουμε τον σεβασμό αρκεί να επαναλαμβάνουμε τη φράση «Κοίταξε γύρω σου». Αυτό βοηθά τα παιδιά να κατανοούν ότι δεν είναι μόνα τους.
Πολλές φορές ακούω από γονείς ότι το να διδάξουν σεβασμό (να παίρνουν υπόψη τους άλλους) σημαίνει ότι δεν είναι ελεύθερα να ζήσουν τη ζωή τους.!!!

ΠΡΟΣΟΧΗ! Ο σεβασμός της παλιάς οικογένειας σχετιζόταν με την καταπίεση του ατόμου. Ο σεβασμός της σύγχρονης εποχής επιβάλλει να μάθουμε ταυτόχρονα το παιδί μας να ξέρει τις ανάγκες του και να τις ικανοποιεί.

Για να σεβαστεί ας σεβαστούμε:
Τα γούστα του
Τις ιδιαιτερότητες του
Τα θέλω του

Σοφά Λόγια :

«ο άνθρωπος είναι κάτι ιερό για τον άνθρωπο»à Σενέκας
«μην κάνεις στους άλλους αυτό που δεν θέλεις να σου κάνουν»
«είμαστε μέλη ενός μεγάλου σώματος»à Σενέκας

 


 

6/1/2012

 

                                                 Φοβίες και Φόβοι:

 

  • Ποια η διαφορά τους;
  • Πώς δημιουργούνται;
  • Πώς αντιμετωπίζονται;

 

Ορισμοί:
Φόβος: Είναι το συναίσθημα που νιώθω όταν κάτι με τρομάζει και μου προκαλεί δυσαρέσκεια και αμηχανία. Όταν ο φόβος μου είναι ανάλογος με το ερέθισμα που μου τον προκαλεί, τότε δεν συντρέχει λόγος να μιλήσουμε για φοβίες.
Φοβία: Αντιθέτως ο έντονος και δυσανάλογα έντονος φόβος σε ένα ερέθισμα ή το συναίσθημα του φόβου που προκαλείται ακόμα και στη σκέψη του ερεθίσματος, ονομάζεται φοβία.

Ηλικίες φόβου: Συνήθως έχουμε φόβους όταν μπαίνουμε σε μια καινούρια κατάσταση τόσο ευχάριστη όσο και δυσάρεστη, αν συνεπάγεται αλλαγή της καθημερινότητάς μας σε ήπιο ή μεγαλύτερο βαθμό.
Για παράδειγμα, τα νήπια νιώθουν συχνά φόβους όταν αρχίζουν να κατανοούν τον κόσμο γύρω τους. Η κάθε νέα εικόνα μετουσιώνεται πολλές φορές σε όνειρα τα οποία θεωρούνται εφιάλτες καθώς τα παιδιά «βλέπουν» ό,τι καινούριο έχουν βιώσει και στον ύπνο τους.

Τρόπος αντιμετώπισης του φόβου:
Στους ενήλικες αρκεί να παραθέσουμε λογικά επιχειρήματα. Πολύ συχνά ένας ενήλικας μπορεί να «παρηγορήσει» τον εαυτό του.
Σχετικά με τα παιδιά είναι καλό να συζητάμε τους φόβους τους. Τους δείχνουμε να καταλάβουν ότι κι εμείς είχαμε και έχουμε αντίστοιχες “ άβολες“ εμπειρίες.
Η συζήτηση με τα παιδιά είναι καλό να γίνεται με την «πάσα» του παιδιού προς τα εμάς, δηλαδή με την πρώτη του απορία ή φόβο για κάτι.

 

Ηλικίες φοβίας: Συνήθως οι φοβίες ξεκινούν από την παιδική ηλικία και αν δεν αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά, τότε εγκαθίστανται και στην ενήλικη ζωή. Οι παιδικές φοβίες αφορούν κυρίως στο σκοτάδι, τα ζώα και τα έντομα και γενικά ό,τι είναι απρόβλεπτο και κινείται.
Βέβαια, έχουμε και φοβίες οι οποίες παρουσιάζονται για πρώτη φορά στην ενήλικη ζωή. Αυτές οι φοβίες αφορούν κυρίως ό,τι έχει να κάνει με την κοινωνικότητα και το αίσθημα πνιγμού.
Τρόπος αντιμετώπισης της φοβίας: Για τις παιδικές φοβίες, ο καλύτερος τρόπος είναι η τρυφερή αντιμετώπιση, το «καλό-πρότυπο» από τους γονείς και η λογική εξήγηση.
Για τους ενήλικες τα πράγματα είναι διαφορετικά. Έχουν αντίληψη της δυσκολίας τους και για αυτό προσπαθούν να αποφύγουν το φοβικό ερέθισμα. Όμως, ακριβώς το αντίθετο είναι και το «φάρμακο» για τις φοβίες. Η ελεγχόμενη και σταδιακά αυξανόμενη έκθεση του ενήλικα στο ερέθισμα μπορεί να τον βοηθήσει να μειώσει αποτελεσματικά την φοβία του. Η συμβουλευτική ή ψυχοθεραπεία ενισχύει πολύ τον ενήλικα στην προσπάθειά του να το ξεπεράσει.

Είδη φοβίας: Αφορούν τους ενήλικες

  • Πανικός: Είναι το συναίσθημα της έντονης δυσφορίας. Για να θεωρηθεί ένα τέτοιο συναίσθημα ως περιστατικό πανικού πρέπει να εντοπιστούν μέσα σε 10 λεπτά τουλάχιστον 4 από τα παρακάτω:

ναυτία-εφίδρωση-τρεμούλα-πόνος στο στήθος –αίσθημα ασφυξίας-λαχάνιασμα-φόβος θανάτου.

  • Αγοραφοβία: Είναι το άγχος του ανθρώπου σε μέρη που είναι δύσκολο να φύγει κάποιος και ισχύουν τα παραπάνω τα παραπάνω.
  • Ειδική φοβία-ζωοφοβία, ενεσοφοβία κτλ: Είναι ο επίμονος φόβος μπροστά σε αντικείμενα που αντικειμενικά δεν είναι φοβικά, όπως ένα ζώο, μία ένεση, το ύψος , το αεροπλάνο κα. Εκφράζεται στα παιδιά με κλάματα, νευρικότητα, ακινητοποίηση, προσκόλληση μπροστά σε συγκεκριμένο ερέθισμα, και στους ενήλικες με τα συμπτώματα του πανικού.
  • Κοινωνική φοβία: Σε αυτή την περίπτωση το άτομο φοβάται ότι θα ενεργήσει με έναν τρόπο που θα το ταπεινώσει ή θα το φέρει σε αμηχανία όταν βρίσκεται μπροστά σε τρίτους. Θεωρούμε ότι υπάρχει ως φοβία όταν προϋπάρχει στο άτομο  καλή κοινωνική ικανότητα με τα παιδιά και τους συνομηλίκους του οικείου περιβάλλοντος ενώ παρουσιάζεται το συγκεκριμένο άγχος ανάμεσα σε μη οικεία πρόσωπα.
  • Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή: Εκφράζεται με επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές, επίμονες σκέψεις και εικόνες.
  • Μετατραυματικό στρες:  Είναι ο έντονος φόβος σε καταστάσεις που μπορεί να θυμίζουν μία δυσάρεστη στιγμή στη ζωή κάποιου-μάρτυρας ή και πρωταγωνιστής σε κάτι έντονα δυσάρεστο, απειλή της σωματικής ακεραιότητας κα. Στα παιδιά εκφράζεται με επαναληπτικά παιχνίδια σχετικά με το τραύμα, αποδιοργανωμένη συμπεριφορά, αποφυγή απάντησης ή γενική άρνηση αναφοράς στο γεγονός. Στους ενήλικες εκφράζεται με σωματική αντίδραση όταν εκτίθεται σε ερεθίσματα που μπορεί να θυμίζουν το τραύμα, με παραισθήσεις ή ψευδαισθήσεις, με αποφυγή ενεργειών που μπορεί να θυμίζουν το πλαίσιο του τραύματος κα.
  • Αγχώδης διαταραχή: έντονο στρες που εκφράζεται με νευρικότητα, σύγχυση, δυσκολία συγκέντρωσης, ευερεθιστότητα, διαταραχή ύπνου.

 

Τρόποι αντιμετώπισης:

  • Ανάλογα το ερέθισμα που το έχει προκαλέσει αντιμετωπίζουμε και την κατάσταση. Συνήθως μία φοβία μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά με παιγνιοθεραπεία αλλά και ψυχοθεραπεία για τα παιδιά και ψυχοθεραπεία μόνο για τους ενήλικες.
  • Κάποιες φορές η σταδιακή έκθεση του ατόμου στο ερέθισμα που το κάνει να νιώθει άβολα (τεχνική από-ευαισθητοποίησης) βοηθά στην αποτελεσματική αντιμετώπιση της φοβίας.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Για να μιλήσουμε για φοβίες, τα παραπάνω συμπτώματα πρέπει να παρουσιάζονται τουλάχιστον ένα μήνα με έξι μήνες (ανάλογα την περίπτωση φοβίας) ανελλιπώς.

 

αρχή σελίδας

 

 

Αρχική|Δραστηριότητες|Ο χώρος μας|Επικοινωνία

© 2010 Κέντρο Μάθησης & Εξέλιξης